جستار نقد از نوع جستار

در نقد سانتی مانتالیسم – ج۱۰

د

تعاریف، مفاهیم و مثالهای ارائه شده، کاملا شخصی و بدون در نظر گرفتن تعاریفِ منابع دست اول و مرجع میباشد.

 

سانتی مانتالیسم، تولید یک موقعیت احساسی به طور خودآگاه است. به عمد قرار دادن خود در شرایطی که عواطف تحریک میشوند و یا مواجهه ای احساسی است با روزمرگی های ساده ی زندگی. نوعی ضربه زدن به خود است که در شرایطی به اطرافیان نیز صدمه وارد میکند. در یک تعریف کلی، سانتی مانتالیسم مجموعه واکنش های احساسی است به کنش های معقول و منطقی.

دور و برتان را خوب نگاه کنید:

زامبی های سانتی مانتال میخواهند گازتان بگیرند. در اولین نگاه مادرتان را در آشپزخانه می یابید که عمرش را به زندگی شما ریخته. مادرتان نسبت به ازدواج شما مواجهه ای احساسی و بی دلیل دارد:

اگر تنها فرزند پسر هستید میخواهد شما را پیش خودش نگاه دارد. اگر پسر دوم هستید باید برادر بزرگترتان اول ازدواج کند، اگر هم میخواهید پا را فراتر بگذارید تا مادرتان به یک زامبی واقعی تبدیل شود به او بگویید دختری که دوست اش دارید از شما بزرگتر است.

اساسا خانواده ی ایرانی پر از عناصر سانتی مانتال است. مفهوم ناموس پرستی و غیرت تماما بر شالوده ی سانتی مانتالیسم سوار است.( فارغ از ارزش گذاری و قضاوت و برچسب های خوب و بد اخلاقی): فیلم لاتاری را یادتان هست؟ آن سکانسی که حمید فرخ نژاد از چشمی در بی ناموس فیلم را میکشد؟ من یادم میاید که دختری از پشت سر من چنان جیغ و هورا کشید که گویی در فیلم به او تجاوز شده و حمید فرخ نژاد انتقام او را گرفته.

از دیگر المان های این مقوله در خانواده ی ایرانی، پیرهای فرتوت خانواده، پدربزرگ ها و مادربزرگ هایند، که ایزدها و ایزدبانوهای سانتی مانتالیسم اند. فیلم جدایی نادر از سیمین را که دیگر دیده اید؟ آن سکانسی که پیمان معادی دارد پدر علیل اش را در حمام میشورد؟ جالب است بدانید به استناد گفته های خود اصغر فرهادی آن تصویر، کانسپ ابتدایی کل فیلمنامه و انگیزه ای برای شروع فیلمی بود که اولین اسکار را برای ما ایرانیان دشت کرد.

اگر تنها فرزند پسر هستید میخواهد شما را پیش خودش نگاه دارد. اگر پسر دوم هستید باید برادر بزرگترتان اول ازدواج کند، اگر هم میخواهید پا را فراتر بگذارید تا مادرتان به یک زامبی واقعی تبدیل شود به او بگویید دختری که دوست اش دارید از شما بزرگتر است.

در این میان، رفیق سانتی مانتال آواری است که بر سرتان خراب می شود:

لحظه ای دارند با شما شوخی میکنند، لحظه ای بعد تنهایی می کنند و اگر سمت شان بروید جرتان میدهند.در مترو هدزفری میگذارند و به یک جا خیره میشوند. پولدارهایشان که ماشین از برای خودشان دارند زنده باد اشتباه خوب من و امشب در سر شوری دارم گوش میدهند. برای دقایقی عمیقا احساس شادی میکنند و دیگر ساعات روز مفلوک ترین انسان های روی زمین اند. قفلی زنند. یعنی روی یک فرد خاص یا یک موضوع خاص به شدت حساس میشوند. فکری هستند و دائما خودشان را در آینده ای سرشار از سعادت و خوشبختی تصور میکنند، که اگر سواد بصری غنی ای داشته باشند تصوراتشان نهایتا شبیه انیمیشن های پرنسسی دیزنی میشود. در فکرشان با دیگران دعوا میکنند و در موارد حادتر زیر لب با خودشان حرف میزنند، اما زمانی که در شرایط دعوا قرار میگیرند رفتاری از سر ضعف نشان میدهند، که منجر به دعواهای شدیدتری دوباره با خود و در ذهن خود میشود. در کیس های عشقی، سلیقه ی هنری خود را با معشوق شان تطبیق میدهند. اینجا معجزه ی عشق را میتوانید ببینید: کسی که تا دیروز سینمای سخیف کمدی ایرانی را دنبال میکرد هاردش را پر کیشلوفسکی میکند. به فضاهای مجازی ورود میکنند، دو سه تا پست احساسی میگذارند و خروج میکنند. از شما کمک میخواهند ولی قبل از آن که موضوع را مطرح کنند پشیمان میشوند و چون پشیمان شده اند و میخواهند قضیه را ماستمالی کنند سر قرار خزغبل بهتان تحویل میدهند. حرف هایشان گنگ، غیر منطقی است و استخوان بندی درست و حسابی ندارد ولی انتظار دارند شما حرف هایشان را بفهمید و عمیقا آنها را درک کنید.

در یک کلام: سرویس تان میکنند.

و بزرگترین مشکل همانی است که در ابتدای متن به آن اشاره شد: آنها زامبی هستند و بیماری شان را به شما منتقل میکنند.

جهت درمان:

  1. مقوله ازدواج، عشق، ناموس، وظیفه در قبال بزرگترها، رفاقت، مرام را برای خودتان بازتعریف منطقی کنید. پوسته ی احساسی آن را کنار بزنید و از شیرینی خردِ حاکم در عمق لذت ببرید.
  2. حرف بزنید با: دختری که کراش دارید، رفیقی که مشکل دارید، خانواده ای که اختلاف نظر جدی دارید.
  3. موسیقی خوب است، اما ننمایید!
از علیرضا محمدی
جستار نقد از نوع جستار

آخرین مطالب

نویسندگان